Q&A แนวทางการใช้คาร์ชีท

สำหรับคุณพ่อคุณแม่มือใหม่หลายท่าน การพาลูกน้อยเดินทางไปไหนมาไหนด้วยเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ อย่างไรก็ตาม ในประเทศไทยการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุจราจรพบมากเป็นอันดับสองรองจากการจมน้ำ และมีการศึกษาพบว่า การให้เด็กนั่งตักหรือกอดไว้ขณะโดยสารรถยนต์ไม่ปลอดภัย เพราะหากรถชนหรือหยุดกะทันหัน จะเกิดแรงกระชากอย่างรุนแรง ซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้

จากงานวิจัยพบว่า การติดตั้งคาร์ซีท (Car Seat) และเบาะนั่งเสริม (Booster Seat) อย่างถูกต้อง สามารถลดการบาดเจ็บได้ถึง 60% ดังนั้น วันนี้แพทย์จะมาแนะนำแนวทางการเลือกและติดตั้งคาร์ซีทหรือเบาะนั่งเสริมสำหรับเด็ก โดยอ้างอิงจากคำแนะนำของสมาคมกุมารแพทย์แห่งอเมริกา (American Academy of Pediatrics: AAP) ปี 2018

คำถามที่ 1: ควรเริ่มใช้คาร์ซีทเมื่อใด

คำตอบ: สามารถเริ่มใช้ได้ตั้งแต่แรกเกิด จนถึงอายุประมาณ 13 ปี หรือจนกว่าจะมีส่วนสูงมากกว่า 145 เซนติเมตร โดยตำแหน่งที่เหมาะสมที่สุดคือเบาะหลังของรถยนต์

คำตอบ: อายุ น้ำหนัก และส่วนสูง เป็นปัจจัยสำคัญในการเลือกคาร์ซีทหรือเบาะนั่งเสริมให้เหมาะสมกับเด็ก โดยพิจารณาได้ดังนี้

ข้อที่ 1 ทารกแรกเกิด – อายุ 4 ปี (น้ำหนักไม่เกิน 18 กิโลกรัม) ควรใช้คาร์ซีทสำหรับทารก (Infant Carrier Seat) หรือคาร์ซีทแบบปรับเปลี่ยนได้ (Convertible Seat)

• ติดตั้งที่เบาะหลัง
• หันหน้าเด็กไปทางด้านหลังรถ

คาร์ซีทชนิดนี้ช่วยปกป้องศีรษะ ลำคอ และกระดูกสันหลังได้ดีที่สุด ควรให้เด็กนั่งหันหน้าไปด้านหลังให้นานที่สุดเท่าที่จะทำได้ หรือจนกว่าส่วนสูงหรือน้ำหนักเกินกว่าที่ผู้ผลิตกำหนด

ข้อที่ 2 เด็กอายุ 4–8 ปี (น้ำหนักประมาณ 18–30/40 กิโลกรัม) ควรใช้คาร์ซีทแบบหันหน้าไปด้านหน้ารถ

• ติดตั้งที่เบาะหลัง
• มีเข็มขัดนิรภัยแบบ 5 จุด (Five-point Harness)
• เบาะครอบคลุมศีรษะและลำตัว

ข้อที่ 3 เด็กอายุ 8–13 ปี (น้ำหนักมากกว่า 30–40 กิโลกรัม หรือส่วนสูงน้อยกว่า 145 เซนติเมตร) ควรใช้เบาะนั่งเสริม (Booster Seat)

• ติดตั้งที่เบาะหลัง
• ช่วยจัดตำแหน่งร่างกายให้เหมาะสมกับการคาดเข็มขัดนิรภัยของรถยนต์

คำถามที่ 3: เมื่อใดจึงควรเลิกใช้คาร์ซีทหรือเบาะนั่งเสริม

คำตอบ: สามารถเลิกใช้และคาดเข็มขัดนิรภัยเหมือนผู้ใหญ่ได้ เมื่อลูกมีคุณสมบัติครบทุกข้อดังต่อไปนี้

• นั่งพิงพนักเบาะได้เต็มแผ่นหลัง
• งอเข่าได้พ้นขอบเบาะโดยไม่ต้องเขย่ง
• สายเข็มขัดพาดเฉียงกลางหน้าอกพอดี ไม่ชิดคอหรือไหล่
• สายเข็มขัดส่วนล่างพาดบริเวณต้นขาและสะโพก ไม่พาดหน้าท้อง
• สามารถนั่งท่าดังกล่าวได้ตลอดการเดินทางโดยไม่ขยับผิดตำแหน่ง

เทคนิคช่วยให้ลูกยอมนั่งคาร์ซีท

แม้ว่าคุณพ่อคุณแม่จะเข้าใจหลักการเลือกคาร์ซีทแล้ว แต่ในทางปฏิบัติ เด็กบางคนอาจต่อต้าน ไม่ยอมนั่ง เพราะอยากนั่งตักหรือดูวิวรอบตัว เพื่อช่วยลดปัญหา แนะนำดังนี้

• เริ่มใช้คาร์ซีทตั้งแต่แรกเกิด โดยเฉพาะตั้งแต่วันออกจากโรงพยาบาล เพื่อสร้างความเคยชิน
• พ่อแม่ควรคาดเข็มขัดนิรภัยทุกครั้ง ทำตัวเป็นแบบอย่าง
• หากิจกรรมให้ลูกทำระหว่างเดินทาง เช่น ของเล่น หนังสือ หรือเพลง

หากลูกงอแง ร้องไห้ หรืออยากให้อุ้ม อาจใช้ของเล่นหรือให้ผู้ปกครองนั่งข้าง ๆ เพื่อปลอบโยน ร้องเพลง พูดคุย หรือใช้วิธีที่เหมาะกับแต่ละครอบครัว อย่างไรก็ตาม ควรหลีกเลี่ยงการอุ้มออกจากคาร์ซีทระหว่างรถกำลังเคลื่อนที่ เพราะอาจทำให้เด็กสับสนและเกิดพฤติกรรมต่อต้านมากขึ้นในครั้งต่อไปการฝึกอย่างสม่ำเสมอและความอดทนของผู้ปกครอง จะช่วยให้เด็กเรียนรู้ว่าการนั่งคาร์ซีทเป็นเรื่องปกติและปลอดภัย

เพื่อความปลอดภัยสูงสุดของบุตรหลาน ขอแนะนำปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ศูนย์กุมารเวชกรรม โรงพยาบาลปิยะเวท รับคำแนะนำเรื่องพัฒนาการ สุขภาพเด็ก และความปลอดภัยในการเดินทางอย่างถูกต้อง สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือทำนัดหมายได้ที่ 02-129-5555