การจัดการความเหนื่อยล้าจากมะเร็ง
6 วิธีรับมือกับความเหนื่อยล้าจากมะเร็ง
โดย: โรงพยาบาลปิยะเวท
ความเข้าใจเกี่ยวกับความเหนื่อยล้าจากมะเร็ง
ความเหนื่อยล้า เป็นความรู้สึกเหนื่อย อ่อนเพลียและรู้สึกไม่มีแรง ไม่ใช่ความรู้สึกว่าต้องการการนอนหลับมากขึ้นกว่าที่เคยเป็นมาก่อนที่คุณจะได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็ง เป็นความรู้สึกที่ต่อเนื่องและก่อให้เกิดความไม่สุขสบายทั้งทางร่างกายหรืออารมณ์ซึ่งอาการเหล่านี้ ไม่สอดคล้องกับการทำกิจกรรมของคุณ มันเป็นความเหนื่อยล้าที่เกี่ยวข้องกับมะเร็ง ซึ่งความเหนื่อยล้าจากมะเร็งอาจเป็นผลข้างเคียงของการรักษามะเร็งเกือบทุกประเภท รวมถึงเคมีบำบัดและการฉายรังสี อาจส่งผลต่อชีวิตประจำวันของคุณ บางคนอาจรู้สึกเมื่อยล้าเช่นนี้เป็นเวลาหลายเดือนหรือหลายปี หลังจากเสร็จสิ้นการรักษา ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก แต่มีหลายวิธีที่จะสามารถช่วยคุณหายจากอาการเหนื่อยล้าได้
6 วิธีรับมือกับความเหนื่อยล้าจากมะเร็ง
- พบแพทย์เมื่อคุณเกิดอาการเหนื่อยล้า: หากคุณมีอาการอ่อนเพลีย รู้สึกเหนื่อยล้า ไม่มีแรง ควรแจ้งแพทย์ให้ทราบเพื่อหาสาเหตุ และรับการรักษาอย่างถูกต้อง ซึ่งสาเหตุอาจมาจาก:
- ความเจ็บปวดหรือการรักษา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการได้รับยาแก้ปวดชนิดเสพติด
- ความวิตกกังวลหรือภาวะซึมเศร้า
- โภชนาการที่ไม่ดีหรือความไม่สมดุลของอิเล็กโทรไลต์ เช่น ระดับโซเดียม โพแทสเซียม แคลเซียม และแมกนีเซียมผิดปกติ
- โรคโลหิตจางจากระดับเม็ดเลือดแดงต่ำผิดปกติ
- การรบกวนการนอนหลับ เช่น ภาวะหยุดหายใจขณะหลับหรือโรคขาอยู่ไม่สุข
- ผลข้างเคียงของยา
- ปัจจัยอื่น ๆ เช่น ปัญหาเกี่ยวกับหัวใจ ปอด หรือฮอร์โมน
- การเคลื่อนไหวร่างกาย: ไม่ว่าจะเป็น การเดิน การว่ายน้ำ หรือไปฟิตเนส ขยับร่างกายทุกวันถ้าทำได้ การออกกำลังกายเป็นวิธีที่ดีที่สุดวิธีหนึ่งในการต่อต้านความเหนื่อยล้าจากมะเร็ง
- การพักผ่อน: กำหนดเวลาพักในแต่ละวันของคุณ เพื่อที่คุณจะได้มีแรงในการทำกิจกรรมที่ต้องการ ควรจำกัดการงีบระหว่างวันให้น้อยกว่า 1 ชั่วโมง เพื่อที่คุณจะนอนหลับได้ยาวขึ้นในเวลากลางคืน
- กินให้ถูกต้อง: การดูแลโภชนาการที่ดีมีความสำคัญอย่างมาก แม้ว่าในระหว่างการรับการรักษาด้วยยาเคมีบำบัด/ฉายรังสี อาจทำให้คุณเบื่ออาหาร ทานได้น้อยลง การทานของว่างที่ดีต่อสุขภาพตลอดทั้งวันสามารถช่วยให้คุณได้รับสารอาหารและพลังงานที่ร่างกายต้องการอย่างเพียงพอ
- สร้างนิสัยการนอนหลับที่ดี: ทำตามขั้นตอนง่าย ๆ เพื่อให้นอนหลับสบายตัว เช่น ปิดโทรทัศน์หรือคอมพิวเตอร์อย่างน้อย 1 ชั่วโมงก่อนเข้านอน และหลีกเลี่ยงคาเฟอีนในช่วงบ่าย อย่าลืมจำกัดการงีบระหว่างวันให้น้อยกว่า 1 ชั่วโมง
- สร้างสมดุลจิตใจและร่างกาย: บางคนพบว่าแนวทางหรือกิจกรรมที่ใช้สติ เช่น โยคะหรือการทำสมาธิช่วยได้
สาเหตุและผลกระทบเพิ่มเติม
ความเหนื่อยล้าของผู้ป่วยมะเร็งส่วนใหญ่อาจมาจากผลข้างเคียงจากการรักษาด้วยยาเคมีบำบัด/ฉายรังสี เช่น เบื่ออาหาร คลื่นไส้อาเจียน ทานได้น้อยทำให้ผู้ป่วยได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ ร่างกายเกิดอาการอ่อนเพลียและทำให้รู้สึกเมื่อยล้าได้ นอกจากนี้ยาเคมีบำบัดยังกดการทำงานของไขกระดูก ทำให้การสร้างฮีโมโกลบินซึ่งมีหน้าที่นำออกซิเจนไปยังเซลล์ต่างๆ ลดลง โดยเฉพาะเซลล์กล้ามเนื้อ เมื่อได้รับออกซิเจนลดลงทำให้กล้ามเนื้อหดตัว นำมาซึ่งอาการเหนื่อยล้าได้
ความเหนื่อยล้ายังส่งผลกระทบต่อร่างกายในการทำกิจวัตรประจำวัน หรืออารมณ์แปรปรวน ส่งผลต่อคุณภาพการนอนหลับได้ ดังนั้นผู้ป่วยมะเร็งเมื่อเกิดอาการเหล่านี้ ควรแจ้งแพทย์ให้ทราบเพื่อหาสาเหตุและแนวทางการรักษาที่ถูกต้อง
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม นัดหมายแพทย์ หรือติดตามข่าวสารของทางโรงพยาบาล
