Bangpakok Hospital
  • A
  • A
  • A
Hotline

ไวรัสฮันตา (Hantavirus) อาการ การติดต่อ และความเสี่ยงในไทย

15 พ.ค. 2569

โดย: โรงพยาบาลปิยะเวท

Header Banner
อัปเดตสถานการณ์ (กรกฎาคม 2569): องค์การอนามัยโลกประกาศยุติการระบาดของไวรัสฮันตาสายพันธุ์ Andes ที่เชื่อมโยงกับเรือสำราญลำหนึ่งแล้ว เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2569 โดยมีผู้ป่วยรวมทั้งสิ้น 13 ราย ปัจจุบันสถานการณ์อยู่ในภาวะปกติ และความเสี่ยงต่อประชาชนทั่วไปอยู่ในระดับต่ำมาก

ไวรัสฮันตาคืออะไร?

นักจุลชีววิทยาตรวจสอบโครงสร้างของไวรัสในห้องปฏิบัติการวิจัยสมัยใหม่

ไวรัสฮันตา (Hantavirus) เป็นไวรัสในกลุ่ม RNA virus วงศ์ Hantaviridae โดยมี หนูและสัตว์ฟันแทะเป็นแหล่งรังโรคหลัก (Reservoir Host) คนมักติดเชื้อจากการสูดดมฝุ่นหรือสิ่งคัดหลั่งของหนู เช่น ปัสสาวะ อุจจาระ หรือน้ำลายที่ปนเปื้อนอยู่ในสิ่งแวดล้อม

ชื่อ "Hanta" มาจากแม่น้ำฮันตัน (Hantan River) ในประเทศเกาหลีใต้ ซึ่งเป็นบริเวณที่มีการค้นพบไวรัสนี้ตั้งแต่ช่วงหลังสงครามเกาหลี ไวรัสชนิดนี้จึงเป็นที่รู้จักในวงการแพทย์มานานหลายสิบปีแล้ว โดยเป็นหนึ่งในโรคที่แพทย์ต้องนึกถึงเพื่อแยกจากไข้เลือดออก โดยเฉพาะในรายที่มีไตวายร่วมด้วย รวมถึงต้องแยกจากโรคฉี่หนู เนื่องจากมีลักษณะอาการคล้ายคลึงกันหลายอย่าง

กลุ่มอาการของโรคไวรัสฮันตา

โรคจากไวรัสฮันตาพบได้ทั่วโลก สามารถแบ่งตามลักษณะอาการได้เป็น 2 กลุ่มหลัก:

  1. กลุ่มอาการไข้เลือดออกร่วมกับภาวะไตวาย (Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome – HFRS): พบมากในทวีปเอเชียและยุโรป
  2. กลุ่มอาการทางระบบทางเดินหายใจและปอด (Hantavirus Pulmonary Syndrome – HPS): พบในทวีปอเมริกา โดยเฉพาะอเมริกาใต้

การติดต่อและอาการของโรค

ทีมบุคลากรทางการแพทย์ติดตามอาการผู้ป่วยที่ได้รับอุปกรณ์ช่วยหายใจแบบไม่รุกล้ำร่างกาย

ช่องทางการติดต่อ

  • การสูดดมฝุ่นปนเปื้อน: สูดดมละอองฝุ่นที่ปนเปื้อนสิ่งคัดหลั่งของหนู ซึ่งเป็นช่องทางหลัก
  • การสัมผัสโดยตรง: สัมผัสสิ่งขับถ่ายของหนูโดยตรง
  • ถูกหนูกัด: พบได้น้อยมาก

*โดยทั่วไปไวรัสฮันตาไม่ติดต่อจากคนสู่คน ยกเว้นสายพันธุ์ Andes ในอเมริกาใต้ ซึ่งมีรายงานยืนยันการแพร่เชื้อระหว่างคนสู่คนได้ไม่บ่อยนัก และมักเกิดจากการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วยนาน ๆ

ลักษณะอาการของโรค

  • อาการทั่วไป: มีไข้สูง ปวดกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน
  • อาการในรายที่รุนแรง: ไตวาย มีเลือดออกคล้ายไข้เลือดออก ภาวะน้ำท่วมปอด และภาวะหายใจล้มเหลว

สำหรับสายพันธุ์ Andes ที่ก่อโรค HPS อาการมักปรากฏหลังได้รับเชื้อประมาณ 4–42 วัน และมีอัตราการเสียชีวิตในกลุ่มที่มีอาการรุนแรงสูงถึงประมาณร้อยละ 20–40

ความเสี่ยงในประเทศไทยและการป้องกัน

เกษตรกรไทยล้างมือกลางแจ้งหลังเสร็จงานในนา

สถานการณ์ในประเทศไทย

ประเทศไทย เคยพบ หลักฐานของไวรัสฮันตาและแอนติบอดีต่อเชื้อทั้งในหนูและในคน (โดยเฉพาะหนูพุก) รวมถึงตรวจพบภูมิต้านทานในประชาชนบางกลุ่ม เช่น ผู้ที่สัมผัสหนูหรือทำงานภาคเกษตร อย่างไรก็ตาม โรคนี้ในประเทศไทยถือว่า พบได้น้อยมาก และเป็นคนละสายพันธุ์กับที่ก่อการระบาดรุนแรงในต่างประเทศ ทั้งยังมีในไทยมานานกว่า 40–50 ปีแล้ว ความเสี่ยงสำหรับคนไทยจึงอยู่ในระดับต่ำมาก และไม่ใช่เรื่องที่ต้องวิตกกังวล

แนวทางการป้องกันในชีวิตประจำวัน

  • กำจัดแหล่งอาหารและที่อยู่อาศัยของหนู ปิดภาชนะใส่อาหารและถังขยะให้มิดชิด
  • อุดรอยรั่วหรือช่องทางที่หนูเข้าบ้านได้
  • ข้อสำคัญในการทำความสะอาด: ควรสวมถุงมือและหน้ากาก ใช้วิธีฉีดพ่นน้ำยาฆ่าเชื้อให้ชุ่มก่อนเช็ด แทนการกวาดหรือดูดฝุ่น เพื่อไม่ให้ฝุ่นฟุ้งกระจาย
  • เปิดหน้าต่างระบายอากาศก่อนเข้าไปทำความสะอาดห้องหรือโรงเก็บของที่ปิดไว้นาน
  • ผู้ที่ทำงานเกษตรกรรมควรสวมอุปกรณ์ป้องกันและล้างมือทุกครั้งหลังปฏิบัติงาน
ข้อควรปฏิบัติ: ควรพบแพทย์ทันทีหากมีไข้สูง ร่วมกับปวดกล้ามเนื้อและเหนื่อยหอบ โดยเฉพาะหากมีประวัติสัมผัสหนูหรือเพิ่งเดินทางกลับจากพื้นที่ระบาด

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

  1. ไวรัสฮันตาติดจากคนสู่คนได้ไหม?
    • โดยทั่วไปไม่ติด มีเพียงสายพันธุ์ Andes ในอเมริกาใต้เท่านั้นที่มีรายงานการแพร่เชื้อระหว่างคน ซึ่งเกิดขึ้นได้ยากและต้องสัมผัสใกล้ชิดเป็นเวลานาน
  2. คนไทยต้องกังวลหรือไม่?
    • ความเสี่ยงอยู่ในระดับต่ำมาก สายพันธุ์ที่พบในไทยเป็นคนละสายพันธุ์กับที่ก่อการระบาดรุนแรง และมีอยู่ในประเทศมานานหลายสิบปีแล้ว
  3. มีวัคซีนป้องกันหรือไม่?
    • ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนที่ใช้แพร่หลาย การป้องกันจึงเน้นที่การควบคุมหนูและหลีกเลี่ยงการสัมผัสสิ่งขับถ่ายของหนู
  4. ต่างจากโรคฉี่หนูอย่างไร?
    • เป็นคนละเชื้อกัน โรคฉี่หนูเกิดจากแบคทีเรีย ส่วนไวรัสฮันตาเกิดจากไวรัส แต่มีอาการช่วงแรกคล้ายกันมาก จึงต้องอาศัยการตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อแยกโรค
แหล่งข้อมูลอ้างอิง: ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ แพทย์เฉพาะทางกุมารเวชศาสตร์โรคตับ ทางเดินอาหาร และโรคไวรัส โรงพยาบาลบางปะกอก 9 อินเตอร์เนชั่นแนล
หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อเผยแพร่ความรู้ด้านสุขภาพแก่ประชาชน โดยอ้างอิงข้อมูลจากแหล่งข้อมูลทางการแพทย์ภายนอก การอ้างอิงดังกล่าวมิได้มีวัตถุประสงค์เพื่อสื่อความหมายว่าแพทย์ผู้ให้ข้อมูลเป็นแพทย์ประจำ หรือมีตารางออกตรวจ ณ โรงพยาบาลปิยะเวท
"ADVANCE CARE FOR LIFE"
โรงพยาบาลปิยะเวท เราให้บริการ ดุจญาติมิตร
 

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม นัดหมายแพทย์ หรือติดตามข่าวสารของทางโรงพยาบาล

Go to top
Copyright © 2026 Piyavate Hospital All rights reserved.